Het kringgesprek met kleuters

Het kringgesprek vormt een cruciaal onderdeel van onze dagstructuur. Het is meer dan alleen een startmoment; het is een gelegenheid voor kinderen om gezamenlijk te ‘landen’ in de schoolomgeving.Als leerkracht biedt dit moment mij de kans om:

  • De sfeer in de groep aan te voelen
  • Elk kind individueel te zien en te observeren hoe zij die dag binnenkomen
  • Connectie te maken met de hele groep

Voor de kinderen is het kringgesprek waardevol omdat het:

  • Hen de mogelijkheid geeft om iets te delen
  • Het groepsgevoel versterkt
  • Een gevoel van veiligheid creëert
  • Een moment biedt waarop ze zich gehoord voelen

Door deze dagelijkse routine verhoog ik niet alleen het groepsgevoel, maar versterk ik ook de emotionele veiligheid binnen de klas. Het kringgesprek fungeert als een warm welkom, waarbij elk kind de ruimte krijgt om zich gezien en gewaardeerd te voelen aan het begin van de schooldag.

In mijn klas leiden de twee hulpjes van de dag (of het hulpje) het kringgesprek. Deze aanpak heeft meerdere belangrijke voordelen:

Voordelen:

  • Verhoogt de betrokkenheid bij het eigen leerproces

  • Stimuleert zelfstandigheid

  • Vergroot het zelfvertrouwen

  • Ontwikkelt presentatievaardigheden

Ondersteuningsstructuur

  • Ik koppel vaak een groep 1-leerling aan een groep 2-leerling

  • Dit creëert een natuurlijk buddysysteem

  • Leerlingen kunnen elkaar helpen en van elkaar leren

Structuur  kringgesprek 

In mijn klas heb ik het kringgesprek opgedeeld in vier hoofdonderdelen, elk met een Engelse benaming. De kinderen vinden deze Engelse termen “super cool”, wat hun betrokkenheid vergroot.

  1. Begroeting (Meet)
    • We starten met een gezamenlijk liedje of een andere vorm van begroeting
    • Dit creëert een warme, verwelkomende sfeer
  2. Bericht (message)
    • We bespreken praktische zaken zoals:
      • Het dagschema
      • De kalender
      • Het weer
      • Eventueel nieuws of bijzonderheden
  3. Delen (Share)
    • Kinderen krijgen de kans om iets te vertellen of hun emoties te bespreken
    • Dit kan gezamenlijk of in tweetallen plaatsvinden
    • Bevordert sociale vaardigheden en emotionele intelligentie
  4. Spel (Game)
    • We sluiten af met een educatief spel
    • Dit houdt de kinderen betrokken en maakt leren leuk

Meet

Als de kinderen binnenkomen, is het belangrijk om eerst even te landen met de kinderen. Dit doe ik vaak door meteen iets actiefs te doen… door bijvoorbeeld een liedje:

Wat de kinderen erg leuk vinden in mijn klas is het liedje “Wat fijn dat je er bent… hiep hooi!” We gaan dan langs elk kind en de kinderen klappen mee, dus “Coosje, wat fijn dat je er bent… hiep hooi!” En op ‘hooi’ springen de kinderen omhoog. Zo leuk om te zien dat je de kinderen echt ziet stralen als hun naam genoemd wordt.

Ook klikken de kinderen hun eigen foto aan op het digibord (via Gynzy). Als je het als leerkracht opslaat, wordt het meteen geregistreerd als “presentielijst”. Super handig dus!

Message

 

Dagplanning

Kinderen leven in een wereld waarin ze eigenlijk worden geleid door volwassenen. Mama/papa maakt hun ontbijt klaar, helpt hen met aankleden en brengt ze naar school. Ook op school wordt alles geleid door de juf. De juf bepaalt immers wanneer de klas naar buiten gaat. Best raar om erover na te denken… dat ze dus altijd in afwachting zijn van wat er gaat gebeuren.

Routine en structuur zijn daarom erg belangrijk voor kinderen. Het geeft kinderen veiligheid, omdat ze weten waar ze aan toe zijn.

Een belangrijk onderdeel van het kringgesprek is daarom ook het bespreken van de dagplanning. Ik laat de hulpjes altijd de dagplanning voorlezen met de speciale aanwijsstok… dit vinden ze echt geweldig! Om de beurt leest een van de hulpjes een onderdeel voor, en de klas herhaalt. Zo is de gehele klas actief betrokken.

Doel:

  • Vergroten van het groepsgevoel (kinderen voelen zich gehoord en zijn betrokken bij hun klasgenoten)
  • Dat kinderen zich gehoord en gezien voelen
  • Oefenen met het labelen van emoties
  • Rekenbegrippen meeste/minste

Tip: Als de kinderen de dagplanning een beetje onder de knie hebben (en je dagplanning is elke dag hetzelfde), is het leuk om een kaartje om te draaien en de kinderen te laten raden welke er is omgedraaid. Of… sommige woorden in het Engels te doen met ze (woorden zoals: play, play outside, snack time, lunch time).

Wat leren kinderen:

  • Tijdsbepaling
  • Woordenschat
  • Oriëntatie op jezelf en de wereld

Share

Het tweede onderdeel van het kringgesprek is het onderling delen met elkaar. Ik bouw vaste routines in, die elk jaar weer een beetje anders zijn, gebaseerd op de groepsdynamiek. Zo deed ik op maandag dingen zoals:

  • Mindful maandag: activiteit/gesprek die werkt aan het reflecteren op de groepsdynamiek. Bijv: ik geef kinderen een “probleem” zoals ik heb maar 2 snoepjes en ik moet ze met 2 vrienden delen… wat zou jij doen?” Dit helpt kinderen met sociaal-emotionele vaardigheden.
  • Moppen maandag: De kinderen mogen zelf met een mop komen of ik vertel de kinderen zelf een mop.

 

Buddy talk:

Op maandag bespreken we altijd het weekend. Dit kan ofwel om beurten, ofwel in tweetallen (buddy talk). Hierna vraag ik sommige kinderen dan mij te vertellen wat hun buurman in het weekend had gedaan… stimuleert de kinderen meteen om te leren om goed te luisteren. Soms laat ik de kinderen bij binnenkomst eerst tekenen over het weekend, waarna we de tekening delen en ze oefenen met navertellen.

Dagplanning
Tekst
Leuke rotuine

Gevoelens:

Een andere manier om kinderen even te laten landen en door ze even bewust te laten stilstaan bij hun gevoel, is door te werken met emotiekaartjes. Elk kind heeft een eigen kaartje en die plakken ze aan het begin van de dag op het whiteboard. Hierna kijken we naar de kaartjes en bekijken we van welke emotie er de meeste/minste is in de klas. Zo zijn we weer meteen met rekenen bezig.

Ook laat ik de kinderen in tweetallen iets vertellen over waar ze hun emotiekaartje hebben geplakt. De vraag “waarom” ze zich zo voelen, is nog erg lastig voor kleuters, vandaar dat ik het op deze manier verwoord. Zo kunnen de kinderen die niet precies weten waarom ze boos/blij etc. zijn, enkel aan hun buurman vertellen waar ze hun naamkaartje hebben geplakt.

 

Doel:

  • Vergroten van het groepsgevoel (kinderen voelen zich gehoord en zijn betrokken bij hun klasgenoten)
  • Dat kinderen zich gehoord en gezien voelen
  • Oefenen met het labelen van emoties
  • Rekenbegrippen meeste/minste “de meeste kinderen voelen zich nu blij”

Dagen van de week

Elke ochtend zingen we het weekliedje met de kinderen. De knijper staat dan op de goede dag (of op de verkeerde om de kinderen eens te foppen haha). 

Ik combineer het zingen met gebaren, dit zodat kinderen meer betrokken meedoen en hierdoor minder ruimte is om te klieren (en ja.. dat doen ze echt haha).

Tip: Ik maak dit onderdeel actief door gebaren te gebruiken voor de dagen van de week. Zo is iedereen lekker actief bezig en dus veel meer betrokken.

Doel:

  • Tijdsbepaling
  • Woordenschat
  • Oriëntatie op jezelf en de wereld

Weer

Het weer kan je op verschillende manieren doen. Ik merk dat ik elk jaar weer iets anders doe, of mijn methodes weer verder ontwikkel… ik moet het natuurlijk ook een beetje spannend houden voor mijzelf:).

In mijn Nederlandse klas zing ik het liedje van het weer (in het Engels of Nederlands). Hierna kruist een van de hulpjes het weer aan op de weergrafiek en mag het andere hulpje de knijper op het goede weer zetten. Ik stel hierbij vragen zoals:

  • Van welk weer is er de meeste/minste?
  • Hoezo hebben we de afgelopen dagen weinig regen gehad?
  • Het is juli… zou het kunnen gaan sneeuwen nu?

Zo komen meteen rekenbegrippen aan bod en leren ze verbanden leggen.

Doel:

  • Begrippen rekenen (meeste/minste)
  • Tijdsbepaling: seizoenen/weer
  • Patronen herkennen in het weer
  • Grafiek
  • Verbanden leggen

Kalender

Kalenderactiviteit: Oefenen met Getallen en Telrij

Een uitstekend moment om te oefenen met getallen en de telrij is tijdens het bespreken van de kalender met de kinderen.

Hulpjes en Actieve Betrokkenheid

Ik laat de hulpjes het cijfer (de dag van de maand) op de kalender schrijven. Om de hele klas erbij te betrekken—want elk moment waarop kleuters niet actief bezig zijn, kan leiden tot onrust—laat ik de kinderen op hun bankjes staan en het cijfer meespringen of meeklappen.Daarna herhalen we dit, maar dan tellen we in het Engels. De kinderen vinden het ook leuk om andere actieve manieren te bedenken om het cijfer te tellen, zoals boksen, draaien, enzovoort. Een favoriet dat ze zelf hebben bedacht is opdrukken, wat altijd voor veel plezier zorgt!

Tip voor Duidelijkheid

Op de kalender die ik ontwerp, corresponderen de kleuren met die van de dagen van de week. Dit maakt het voor de kinderen duidelijker en helpt hen om beter te begrijpen welke dag het is.

Presentielijst

In mijn klas krijgen de hulpjes de taak om de presentielijst bij te houden.

 

In de ochtend tellen de hulpjes hoeveel jongens en meisjes er vandaag aanwezig zijn. Het begrip “jongen” en “meisje” kan soms een uitdaging zijn in deze tijd. Hoewel dit in jouw klas geen probleem was, is het belangrijk om te overwegen of deze terminologie passend is voor jouw groep.De hulpjes schrijven de twee getallen op, hetzij op het formulier (zie hieronder), hetzij op het digibord. Kinderen die afwezig zijn, worden doorgehaald.

 

Visualisatie met Blokjes

Vervolgens leggen ze de cijfers neer met blokjes, zodat we het verschil in aantallen goed kunnen zien. Dit stelt ons in staat om samen met de klas te ontdekken welk getal het grootste is. Ik stel de kinderen dan de volgende vragen:

  • Welk getal is het grootste? (Dus, waar hebben we vandaag meer van?)

  • Hoeveel meer? (Dit is goed zichtbaar als de rij blokjes naast elkaar of op elkaar staat.)

  • Hoeveel kinderen hebben we samen?

 

Doelen:

  • Rekenen: Oefenen met de telrij en cijfers tot 20.

  • Simpele Optelsommen: Kinderen leren optellen door visuele representatie van aantallen.

Door deze aanpak maak ik rekenen interactief en visueel, wat helpt om de betrokkenheid van de kinderen te vergroten en hun begrip van aantallen te verdiepen.

Ster van de Dag

Een van de leukste onderdelen van het kringgesprek, volgens de kinderen, is de “Ster van de Dag”! Elke dag staat er één kind centraal in de klas, dat jullie de “ster van de dag” noemen. Dit kind mag de hele dag de sterknuffel vasthouden. Gedurende de dag letten we op alles wat dit kind goed doet.

Reflectie aan het Einde van de Dag

Aan het einde van de dag krijgen alle kinderen de kans om dingen op te noemen die de ster goed heeft gedaan. Dit moment van erkenning is bijzonder waardevol.

Kwaliteiten en Thematische Focus

Ook kan je elke maand een nieuwe “kwaliteit” centraal stellen in de klas, zoals geduld of behulpzaamheid. Hierdoor merken we dat de kinderen deze kwaliteiten ook gaan benoemen wanneer we de ster bespreken.

Doelen:

  • Zelfverzekerdheid Stimuleren: Kinderen leren zich goed te voelen over zichzelf.

  • Positief Denken: Het bevorderen van een positieve mindset.

  • Kwaliteiten Herkennen en Benoemen: Kinderen leren hun eigen kwaliteiten en die van anderen te herkennen en te waarderen.

Dit ondersteunt een positieve en ondersteunende omgeving waarin kinderen zich gewaardeerd voelen en leren om elkaar te erkennen.

 

Meer hierover en hoe je dit kan aanpakken? Klik op de afbeelding rechts!

Game

Ik eindig het kringgesprek altijd met een spelletje. Denk aan:

  • Een “kim spel” (spullen onder een doek en de kinderen moeten voelen wat eronder ligt)
  • Brainstorm over het thema en hier tekeningen bij maken
  • Letterspelletje
  • Rekentel spelletje: welk herfstdier krijgt de meeste eikels? (zie foto)

 

Doel:

  • letter/reken vaardigheden
  • vergroten van het groepsgevoel

You cannot copy content of this page